Przebarwienia: jak się ich pozbyć?

Brązowe plamy na twarzy to nie jeden problem, tylko kilka różnych, a od typu przebarwienia zależy metoda, czas leczenia i realny efekt. Powstają, gdy promieniowanie ultrafioletowe zaburza pracę melanocytów i barwnik odkłada się punktowo. Ten tekst rozróżnia poszczególne rodzaje, osobno omawia melasmę, porównuje peelingi medyczne ze światłem i laserami, wskazuje, czego nie robić samodzielnie w domu, i tłumaczy, dlaczego bez filtra żadna z tych metod nie ma sensu.

Skąd się biorą brązowe plamy

Za koloryt skóry odpowiadają melanocyty, komórki produkujące melaninę. Promieniowanie ultrafioletowe zaburza ich pracę. Część melanocytów zaczyna produkować melaniny za dużo, a ta kumuluje się punktowo. I tak powstaje ciemna plama w jednym z odcieni brązu.

Dlatego przebarwienia pojawiają się tam, gdzie skóra najczęściej widzi słońce: na twarzy, dekolcie i dłoniach. Na twarzy najczęściej na czole, policzkach, brodzie i wokół ust.

Słońce to jednak nie jedyny sprawca. Powstawanie plam bywa też związane z:

• zmianami hormonalnymi. Na przykład w ciąży,
• chorobami autoimmunologicznymi, zwłaszcza tarczycy,
• stosowaniem preparatów hormonalnych,
• lekami i suplementami światłouczulającymi. Tu szczególna uwaga na preparaty zawierające dziurawiec.

Nie wszystkie przebarwienia są takie same

To najważniejszy fragment tego tekstu. Bo od tego, z jakim typem przebarwienia masz do czynienia, zależy cała reszta, metoda, czas leczenia i to, czego realnie można się spodziewać.

• Piegi. Skłonność genetyczna plus nasłonecznienie. Pierwsze pojawiają się już w dzieciństwie · Drobne, liczne, ciemnieją latem.
• Melasma (ostuda). Hormony, słońce i geny razem. Ciąża, zmiany hormonalne, doustna antykoncepcja · Rozlane brązowe plamy na czole, policzkach i wokół ust. Pojawia się nagle, pod wpływem słońca ciemnieje.
• Przebarwienia pozapalne. Uszkodzenie skóry: trądzik, uraz mechaniczny · Dokładnie w miejscu, gdzie było zapalenie lub uraz.
• Przebarwienia starcze. Lata nadużywania słońca, ujawniają się w starszym wieku · Większe od piegów plamy.
• Przebarwienia toksyczne i chemiczne. Stosowanie niektórych kosmetyków · Różnie, zależnie od przyczyny.

Melasma to osobna sprawa. Warto o tym wiedzieć wcześniej

Piegi, plamy posłoneczne i przebarwienia potrądzikowe zwykle dobrze odpowiadają na leczenie światłem. Melasma bywa kwalifikowana inaczej.

W naszych klinikach melasmę kierujemy przede wszystkim na terapię depigmentacyjną. Jeśli w grę wchodzi laser, rozważamy laser tulowy 1927 nm.

I zdanie, którego nie da się obejść: o wyborze metody decyduje lekarz podczas konsultacji. Ostuda jest zmianą kapryśną i to, co świetnie działa na plamę posłoneczną, przy melasmie nie zawsze jest właściwym wyborem.

Jeśli szukałaś w internecie hasła „ostuda" albo „melasma" i trafiłaś na listę uniwersalnych zabiegów „na przebarwienia". Potraktuj ją ostrożnie. Ten typ zmian wymaga indywidualnej kwalifikacji. Melasmie poświęciliśmy zresztą osobny artykuł. Tam znajdziesz pełne wyjaśnienie, dlaczego leczy się ją inaczej.

Peelingi medyczne: efekt spektakularny, ale z jednym „ale"

Przy silnych przebarwieniach dobre efekty daje terapia depigmentacyjna.

Jest jednak jeden poważny efekt uboczny, o którym musisz wiedzieć przed zabiegiem, a nie po. Przez co najmniej tydzień skóra twarzy jest podrażniona i się łuszczy. Dla wielu osób oznacza to konieczność wzięcia wolnego. Nie każdy może sobie na to pozwolić. I to jest uczciwy powód, żeby porozmawiać o alternatywie.

Druga rzecz: peeling medyczny to dopiero początek. Kurację kontynuuje się w domu, codzienną pielęgnacją, przez wiele miesięcy. Bez tego efekt nie utrzyma się tak, jak powinien.

Gdy przebarwienia są łagodniejsze, a plamy mniej widoczne, można sięgnąć po delikatniejsze peelingi, w tym oparte na kwasach. Działają znacznie łagodniej, ale za tę łagodność płaci się liczbą powtórzeń.

Światło i lasery. Dlaczego jesień to ich sezon

Rozjaśnianie skóry światłem, w tym światłem laserowym, jednocześnie pobudza odnowę kolagenu. To metoda mało inwazyjna, bez długiej rekonwalescencji i z szybko widocznym efektem. Zabieg jest mało bolesny, a przy okazji często ujędrnia i odmładza skórę.

Jak to działa? Światło niszczy komórki z nadmiarem melaniny. Po zabiegu plamy najpierw ciemnieją, a potem się złuszczają. Zwykle, żeby wyraźnie rozjaśnić przebarwienie, zabieg trzeba powtórzyć kilka razy. I jedna rzecz, o której warto wiedzieć od początku: plamy, a melasma szczególnie, potrafią wracać, dlatego po serii planujemy postępowanie podtrzymujące, czyli pielęgnację i konsekwentną ochronę przed słońcem.

Co robimy w naszych klinikach:

• Terapia depigmentacyjna. Peeling medyczny plus wielomiesięczna pielęgnacja domowa · Silne przebarwienia. Pierwszy wybór przy melasmie (ostudzie).
• Laserowe leczenie przebarwień i rumienia. Światło niszczy komórki z nadmiarem melaniny; dodatkowo redukuje rumień i zamyka płytko położone naczynka · Plamy posłoneczne, piegi, przebarwienia współistniejące z rumieniem.
• Laser tulowy 1927 nm. Nieablacyjny zabieg frakcyjny wyrównujący koloryt · Rozważany przy melasmie, po kwalifikacji lekarskiej.
• Laserowa redukcja zmarszczek (Nd:YAG, tryb Q-Switch). Nieablacyjne działanie bez rekonwalescencji · Przebarwienia współistniejące z drobnymi zmarszczkami.
• Programy odnowy skóry. Kuracje peelingami medycznymi dobierane po konsultacji · Łagodniejsze przebarwienia, praca etapami.
• Rewitalizacja skóry 3 w 1. Złuszczenie, dotlenienie i odżywienie skóry w jednym zabiegu; całość do 30 minut · Gdy nie chcesz intensywnego łuszczenia, rozjaśnia, dodaje blasku i gładkości.

Ten ostatni zabieg to dobry wybór przed „wielkim wyjściem": nieinwazyjny, przyjemny, bez śladów na twarzy następnego dnia.

Uczciwie o ryzyku: u części osób, zwłaszcza z ciemniejszą karnacją, laser może przebarwienie pogorszyć zamiast je usunąć. To tak zwane przebarwienie pozapalne. Dlatego przed serią przygotowujemy skórę pielęgnacją, zaczynamy od niższych parametrów, a przy wątpliwościach wykonujemy próbę na niewielkim fragmencie. I dlatego przy ostudzie laser nie jest pierwszym wyborem, tylko opcją dla przypadków opornych.

Czego nie rób w domu

Sok z cytryny. Soda oczyszczona. Domowe „wybielanie" plam.

Pacjentki trafiają do mnie po takich eksperymentach regularnie i efekt jest zwykle ten sam: przebarwienie zostaje, a do niego dochodzi podrażniona skóra. Przy melasmie podrażnienie potrafi wręcz pogorszyć sprawę.

Pielęgnacja domowa jest w leczeniu przebarwień nieodzowna, ale ta dobrana przez lekarza. Powszechnie stosuje się kwas azelainowy, często przepisywany przez dermatologów, który działa nie tylko na przebarwienia, ale ma też działanie przeciwtrądzikowe. Pomocniczo sięga się po kremy i serum z witaminą C.

Bez filtra to wszystko nie ma sensu

Rozmowę z pacjentką z przebarwieniami zawsze zaczynam od tego samego. Usunięcie plam, które już są, to za mało. Jeśli nie zabezpieczysz skóry, powstaną kolejne. I wrócimy do punktu wyjścia.

Cztery zasady, które naprawdę robią różnicę:

1. Filtr szerokiego spektrum, SPF 50+, a przy przebarwieniach najlepiej barwiony, z tlenkami żelaza. Sam numer SPF mówi wyłącznie o ochronie przed UVB, a plamy pogłębia także światło widzialne; przed nim chroni dopiero pigment w kremie, czyli krem lekko kryjący.
2. Smaruj wszystko, co odsłonięte. Nie tylko twarz i ramiona. Szyja, dłonie i stopy są latem narażone niemal non stop, a pomija się je najczęściej.
3. Powtarzaj aplikację w ciągu dnia. Preparat nałożony rano nie chroni do wieczora, zwłaszcza po kąpieli albo wytarciu skóry ręcznikiem. Zwykle zaleca się ponowną aplikację po dwóch godzinach.
4. Chowaj się w cieniu między 11.00 a 15.00 i zakrywaj skórę przewiewnymi ubraniami.

Sama tak robię. Bez względu na pogodę i na to, czy jestem na plaży, w samochodzie, w mieście czy w biurze.

Lekarze medycyny estetycznej nie są fanami słońca ani opalenizny, choć jedno i drugie sprawia, że na brak pacjentów nie narzekamy.

W walce z przebarwieniami liczy się kompleksowe działanie: profilaktyka, właściwie dobrany zabieg i pielęgnacja utrzymana już po zakończeniu kuracji. Dobrze dobrany filtr, szerokie spektrum, wysoki SPF, najlepiej barwiony, nie jest dodatkiem do leczenia. Jest jego warunkiem.

Na uporczywe przebarwienia i melasmę stosujemy w naszych klinikach terapię depigmentacyjną, a pojedyncze plamy posłoneczne redukujemy zabiegami laserowymi. Dobór metody zależy od rodzaju przebarwienia. To ustalamy na konsultacji.