Jak zlikwidować zmarszczki?

Dobra pielęgnacja potrafi zapobiegać zmarszczkom, ale nie usunie tych, które już są. Odpowiadają za nie dwa procesy: praca mięśni mimicznych oraz działanie promieniowania UV, a od tego, który z nich przeważa, zależy wybór metody. W dalszej części: jak rozpoznać kurze łapki, lwią zmarszczkę i marionetki, kiedy zacząć, na czym polega działanie botoksu, co robić, gdy sam botoks nie wystarcza, oraz czego realnie się spodziewać.

Dlaczego w ogóle się pojawiają

Zmarszczki to zjawisko całkowicie naturalne. Odpowiadają za nie dwa procesy.

Miostarzenie, czyli praca mięśni mimicznych. Marszczysz czoło, mrużysz oczy, unosisz brwi. Każdy taki ruch odciska się na skórze, a po latach ślad przestaje się wygładzać.

Fotostarzenie, czyli działanie promieniowania, głównie światła UV.

Do tego dochodzi zwykłe starzenie się organizmu: zdolności regeneracyjne spadają, włókna kolagenowe i elastynowe wiotczeją, skóra staje się bardziej podatna na grawitację.

Prędzej czy później zmarszczki pojawią się u każdego z nas, jeśli temu nie zapobiegniemy. Medycyna estetyczna nie zatrzymuje tego zegara, ale potrafi go mocno spowolnić i zachować to, co najważniejsze: naturalny wygląd.

Jeśli szukasz jednej rzeczy, która daje najwięcej przy najmniejszym wysiłku. To filtr przeciwsłoneczny stosowany codziennie, nie tylko latem. W badaniu z randomizacją, które trwało cztery i pół roku, u osób nakładających filtr każdego dnia nasilenie starzenia skóry było o 24% mniejsze niż u osób stosujących go doraźnie. To jedyna metoda przeciwzmarszczkowa z takim poziomem dowodu. I jedyna, która działa, zanim zmarszczka powstanie.

Rozróżnienie, które decyduje o wszystkim

Zanim przejdziemy do zabiegów, jedna rzecz warta zapamiętania. To od niej zależy, czy dobrany zabieg zadziała, czy tylko wydasz pieniądze.

Zmarszczka mimiczna powstaje od pracy mięśnia. Widać ją, gdy się uśmiechasz, marszczysz brwi, mrużysz oczy. Jej przyczyną jest ruch. I to ruch trzeba ograniczyć, żeby ją wygładzić.

Zmarszczka statyczna jest widoczna w spoczynku. Nie musisz nic robić z twarzą. Ona po prostu tam jest. Powstaje tam, gdzie skóra straciła jędrność, gęstość i objętość, a włókna kolagenowe przestały ją napinać.

Te dwa rodzaje leczy się zupełnie inaczej. Rozluźnianie mięśnia nie pomoże na zmarszczkę, która wzięła się z utraty kolagenu. I odwrotnie. Wypełnianie zmarszczki napędzanej przez nadaktywny mięsień to praca na skutku, nie na przyczynie.

Skąd biorą się poszczególne zmarszczki:

• Mimiczne. Praca mięśni twarzy, powstają dokładnie w miejscu ruchu · Napędzane ruchem mięśnia.
• Posłoneczne. Ekspozycja na promienie słoneczne; często towarzyszą im przebarwienia · Widoczne w spoczynku.
• Senne. Sposób układania się do snu, dla twarzy najgorsze jest spanie na brzuchu · Widoczne w spoczynku.
• Grawitacyjne. Skóra traci jędrność i gęstość, przestaje stawiać opór grawitacji · Widoczne w spoczynku.

Na zmarszczki grawitacyjne narażony jest każdy. To kwestia czasu, nie stylu życia.

Kurze łapki, lwia zmarszczka, marionetki. Kto jest kim

W gabinecie i w internecie krążą zabawne nazwy, które mówią po prostu, gdzie zmarszczka siedzi. Warto je znać, bo pacjenci i lekarze mówią wtedy tym samym językiem.

• Kurze łapki. Kąciki oczu, od pracy mięśni okrężnych oka · Mimiczne.
• Lwia zmarszczka. Pionowo między brwiami · Mimiczne.
• Zmarszczki poprzeczne czoła. W poprzek czoła · Mimiczne.
• Bruzdy nosowo-wargowe. Od nosa do kącików ust · Z utraty objętości. Powstają, gdy tkanka policzka traci objętość i osuwa się w dół, a nie od pracy mięśnia. Dlatego leczy się je odbudową objętości środkowej części twarzy, a nie osłabianiem mięśni.
• Zmarszczki królicze. Boki nosa, najczęściej w wieku dojrzałym · Mimiczne.
• Zmarszczki palacza. Wokół ust, od pracy mięśnia okrężnego ust · Mimiczne.
• Zmarszczki marionetki. Od kącików ust w dół, aż do brody · Grawitacyjne.

Jedno sprostowanie do „zmarszczek palacza": owszem, pojawiają się u osób palących i u miłośników napojów ze słomką. Skłonność bywa rodzinna, ale to nie genetyka ma tu ostatnie słowo, na wygląd okolicy ust najmocniej wpływa to, co da się zmienić: rzucenie palenia i codzienna ochrona przed słońcem.

Kiedy zacząć?

Uczciwa odpowiedź brzmi: im wcześniej, tym lepiej. Lepiej zapobiegać niż leczyć. I w medycynie estetycznej ta zasada sprawdza się wyjątkowo dobrze.

Ale jest i druga strona.

Nigdy nie jest za późno. Nawet gdy zmarszczki już się pojawiły, są głębokie i utrwalone, lekarz może dobrać plan leczenia, zabiegi i preparaty, które realnie poprawią wygląd skóry.

Warto tylko od początku wiedzieć, na co można liczyć. Medycyna estetyczna nie cofa czasu i nie da się tego zmierzyć w latach. Realnie mówimy o spłyceniu zmarszczek, poprawie napięcia i kolorytu skóry, oraz o tym, jak długo taki efekt się utrzymuje. Za to pozwala czuć się lepiej i wyglądać młodziej, a to zwykle dokładnie to, o co chodzi.

Botoks: praca u źródła

Zwykle zaczyna się właśnie od niego. Powód jest prosty: większość pierwszych zmarszczek bierze się z miostarzenia, czyli z pracy mięśni mimicznych.

Toksyna botulinowa, popularnie nazywana botoksem, a czasem jadem kiełbasianym, to neurotoksyna. Blokuje przekaźnictwo między komórką nerwową a mięśniową. Mięsień mimiczny się rozluźnia, a zmarszczka „rozprostowuje".

Tak leczy się lwią zmarszczkę, kurze łapki, zmarszczki pod oczami, poprzeczne zmarszczki czoła, królicze i zmarszczki palacza.

Sam zabieg jest szybki i mało inwazyjny. Bolesność porównywalna do ukłucia komara.

Co do efektu:

• pierwszy rezultat zwykle po 3–5 dniach, zależnie od preparatu
• maksymalny efekt terapeutyczny po 14 dniach
• utrzymuje się zwykle bliżej 4 niż 6 miesięcy, a u mężczyzn krócej niż u kobiet

Zabiegu nie wykonamy w ciąży i w czasie karmienia piersią, przy chorobach złącza nerwowo-mięśniowego, przy uczuleniu na składniki preparatu oraz przy stanie zapalnym w miejscu wkłucia. Powiedz też o wszystkich lekach. Niektóre antybiotyki nasilają działanie toksyny. Najczęstsze działania niepożądane są łagodne i przemijające: zaczerwienienie, niewielki obrzęk, siniak, czasem ból głowy przez pierwsze dni. Rzadziej zdarza się przejściowe opadnięcie powieki lub brwi. Ustępuje samoistnie, ale trzeba o tym wiedzieć przed zabiegiem, nie po nim.

Gdy sam botoks nie wystarcza

Bywają zmarszczki głębokie, które powstały tam, gdzie mimika przez lata pracowała naprawdę mocno. Wtedy samo rozluźnienie mięśnia nie załatwia sprawy.

Terapia zaczyna się od przyczyny, czyli od ograniczenia pracy mięśnia. A dwa tygodnie po iniekcji toksyny botulinowej wykonuje się wypełnianie kwasem hialuronowym.

Dlaczego akurat takie połączenie? Bo uderza w przyczynę i w skutek naraz. Rozluźniony mięsień sprawia, że zmarszczka nie będzie się dalej pogłębiać. Wypełniacz wygładza to, co już powstało.

Przy wypełniaczach jest jedna rzecz, o której trzeba powiedzieć wprost. Bardzo rzadko preparat może zamknąć drobne naczynie krwionośne. Sygnały ostrzegawcze to ból nieproporcjonalnie silny lub narastający po zabiegu, blednięcie skóry, siateczkowate zaczerwienienie, a w okolicy oczu, jakiekolwiek zaburzenia widzenia. Jeśli zauważysz którykolwiek z nich, zadzwoń do kliniki natychmiast, nie czekaj do rana. Kwas hialuronowy ma odtrutkę, enzym o nazwie hialuronidaza, i o skutku decyduje to, jak szybko zostanie podana.

Kwas hialuronowy sprawdza się też tam, gdzie botoks z założenia nie ma czego rozluźniać: w dolnej części twarzy oraz przy zmarszczkach głębokich.

Skóra traci napięcie. Co wtedy?

Zdarza się, że uporczywe zmarszczki mimiczne są już opanowane, a skóra i tak domaga się czegoś więcej. Mniej sprężysta, mniej gęsta, jakby zmęczona.

Tu wchodzą zabiegi rewitalizujące.

Mezoterapia igłowa polega na wstrzyknięciu w skórę preparatu, który ma ją szybko zrewitalizować i pobudzić fibroblasty do produkcji kolagenu i elastyny. Poprawia się nawilżenie i sprężystość.

Efekt zależy od tego, co znajdzie się w strzykawce. Może to być sam kwas hialuronowy. Wtedy chodzi głównie o nawilżenie. Może też być preparat z witaminami, mikroelementami, peptydami biomimetycznymi i antyoksydantami.

Frakcyjna radiofrekwencja mikroigłowa łączy dwie rzeczy naraz: nakłucia mikroigłami i jednoczesną emisję energii RF, czyli fal radiowych. Skóra jest zliftingowana, pory zredukowane, a zmarszczki spłycone.

Przy zmarszczkach statycznych wynikających z ubytku kolagenu i objętości w grę wchodzą też biostymulatory, kwas polimlekowy i hydroksyapatyt wapnia, oraz nici PDO, które napinają skórę i jednocześnie pobudzają ją do produkcji kolagenu. O tym, co ma sens w konkretnym przypadku, decyduje lekarz po obejrzeniu twarzy.

A jeśli boisz się igieł?

To częstsze, niż myślisz. Do naszych klinik w Krakowie i Warszawie regularnie trafiają pacjentki, które chcą pozbyć się zmarszczek, ale na widok strzykawki robi im się słabo.

Medycyna estetyczna ma dla nich alternatywę.

Laser frakcyjny działa tak, że skóra właściwa zostaje uszkodzona kolumnowo, w sposób w pełni kontrolowany. Podczas naturalnego procesu gojenia uszkodzone komórki zostają zastąpione przez nową tkankę. Skóra staje się zdrowsza i młodziej wyglądająca.

Jest tylko jedno „ale": po takim zabiegu skóra potrzebuje czasu na regenerację. Nie każda pacjentka może pozwolić sobie na kilka dni bez wychodzenia do ludzi.

Dla nich jest laserowa redukcja zmarszczek laserem Nd:YAG, zabieg nieablacyjny, który spłyca zmarszczki bez rekonwalescencji.

Czego się spodziewać, a czego nie

Zmarszczki da się spłycić. Niektóre, zwłaszcza świeże i mimiczne, da się wygładzić właściwie całkowicie.

Ale warto wiedzieć, gdzie leży granica.

Głęboka, utrwalona bruzda po latach mimiki nie zniknie po jednym zabiegu i nie zniknie bez śladu. Skóra, która przez dekady traciła kolagen, nie odbuduje go w miesiąc. A efekt botoksu trwa kilka miesięcy, nie kilka lat, po tym czasie mięsień wraca do pracy.

To nie są złe wiadomości. To po prostu realny obraz tego, jak działa medycyna estetyczna: seriami, planowo, w rozsądnym tempie.

Najlepszy plan to ten, który powstaje po obejrzeniu Twojej twarzy, a nie po przeczytaniu artykułu. Bo dopiero wtedy widać, ile w tych zmarszczkach jest mięśnia, a ile utraconego kolagenu.

W praktyce wygląda to tak: zmarszczki mimiczne wyciszamy toksyną botulinową, a bruzdy i zmarszczki z utraty objętości wypełniamy kwasem hialuronowym. Często łączymy obie metody w jednym planie.